|
MODİFİYE NEDİR?
Motorun gücünü artırmak, fren sistemini
güçlendirmek, kabin ve karoserde bir takım
değişiklikler yapmak,aracın daha süratli görüntüsü
ve hızıyla dikkati çeken bir otomobil haline
getirilmesi için yapılan değişikliklerdir.Diğer
otomobillerden ayırt edilen en büyük özellik de bu
olsa gerek.
Modifiyenin en çarpıcı özelliği motor gücünü
artırmaktır. Daha geniş piston kullanmak ya da
eksantrik milinin derecesini değiştirmek, motora
güç kazandırmanın en etkin yolları. Bununla
birlikte, elektronik beyin programının
geliştirilmesi ve hava emmeyle egzoz sisteminin
modifikasyonu. Turbo motorlarda bu işlemlerin
yanında Turbo valfinin basınç limitini artırılması,
intercooler'i büyütmek ve blow-off supabı monte
ederek güç artırılabiliyor. Otomobillerde yapılan
bu teknik değişiklikler sadece sürat yapması için
değil, yol tutuşu güçlendirmeyi ve frenaj
kabiliyetini artırmayı da kapsıyor. Bu değişimlerin
hepsi bir zincir olarak da düşünmemiz mümkün.Bu
yüzden zincirlerden biri eksik olduğu zaman mutlaka
olumsuz bir faktörle karşılaşmak kaçınılmaz
oluyor.Örneğin;Gücü artırılan otomobili yolda
tutmak için birtakım teknik değişiklikler yapmak ve
güvenli durabilmesini sağlamak için fren sistemini
güçlendirmek gerekiyor. Biri eksik olduğunda,
ölümle dahi sonuçlanabilecek kazaların yaşanması
her an mümkün. Bu nedenle modifiye işlemini
yaptırırken doğru sıralama yapmak gerekiyor.
Bu arada kullanılan parçaların titizlikle
seçilmesi mutlaka belgeli ve trafikte kullanıma
uygun olduğuna dikkat etmek gerekiyor.Bu işlemi
yaptırırken ilk yapılması gereken profesyonel
kişilerden yardım alınması olmalıdır.Teknolojinin
gelişmesi ile birlikte otomobillerinde farklı
zevklere göre tasarlanması sağlandı. Bu farklı
tasarımların ortaya çıkmasında belki de en büyük
pay sahibi motor sporlarının oldu.Kabin içindeki
süslemelerden alüminyum görünümlü depo kapaklarına
kadar tüm aksesuarların temelinde Motor sporları
yatıyor.Dış görünümde lastik-jant, karoser kiti,
farlar, far kasları, son susturucular,hava
kanalları ve aynalar otomobilin otomobili diğer
otomobillerden farklı kılan özellikler. Bu
aksesuarlardan bir bölümü, otomobilin sadece
görünümüne değil , yol tutuşuna da katkı sağlıyor.
Kabindeyse Renkli göstergeler,vites topuzu,
direksiyon simidi,konsol kaplamaları koltuklar
yapılan değişiklikler arasında yer alıyor.
Dikkat edilmesi gereken diğer bir hususta
modifiyeli araçları kullanırken kendi hız zevkiniz
için başkalarının canını tehlikeye sokacak şekilde
caddelerde yarış yapmak yerine çeşitli kuruluşların
düzenlediği yarışlarda adrenalinizi yükseltmenizi
tavsiye ederiz.Unutmayın ki cadde ve sokaklarda
yapılan hız özgürlük değildir.
TEK BİR TUŞA BEDEL 150 HP.....NOS
Açılımı Nitrous Oxide olan NOS uygulaması, güç
arttırmanın en etkili yollarından bir tanesidir.
İçten yanmalı bir motorun gücü, dışarıdan aldığı
oksijeni, püskürttüğü yakıtla ne kadar şiddetle
patlatabildiğine bağlıdır. Motor modifiyesinin
genel amacı motora giren hava (oksijen) benzin
karışımını arttırmak ve bu suretle içerdeki
patlamayı şiddetlendirmektir.
Yani, sistemdeki iki ana değişken, yakıt ve
oksijendir. Yakıtın depolanması ve aktarılması
nispeten kolaydır. Fakat alınan hava miktarının
arttırılması ek çalışmalar gerektirmektedir ve
genellikle modifiyenin konusunu bu oluşturmaktadır.
İçeri giren havadaki moleküllerin yoğun olması en
önemli faktördür. Soğuk hava sıcak havadan çok daha
yoğundur. İçeri giren hava ne kadar yoğun olursa
içerdeki patlama o derece şiddetli, üretilen güç ve
tork da o derece yüksek olur. Otomobillerin soğuk
havada daha iyi performans göstermelerinin ve hava
filtrelerinin soğuk hava alacak şekilde monte
edilmesinin sebebi de budur.
NOS yani nitrojen ve oksijen karışımı,
yakılacak olan oksijen miktarını ve patlamanın
şiddetini iki şekilde arttırır. Bunlardan birincisi
ve en önemlisi, her 2 nitrojen atomu ile birleşik 1
oksijen atomu şeklinde yanma odasına giren nitrous
oxide'nin, içerdeki yüksek ısıda nitrojen ve
oksijen ayrışmasıdır.
Bu durumda serbest kalan oksijen, dışarıdan alınan
havaya ek olarak daha fazla benzinin yakılmasına ve
patlama şiddetinin artmasına imkan tanır.
İkinci faktör ise, sıvı olarak tüpte yaklaşık 1000
PSI basınç altında tutulan nitrous oxide, emme
manifolduna doğru ilk serbest kaldığı anda basınç
farkından dolayı gaza dönüşür. Bu değişim, ısı
emerek, içerdeki sıcaklığın çok ciddi oranda
düşmesini sağlar. Isının düşmesi, elbette daha
yoğunlaşan oksijen molekülleri anlamına
gelmektedir. Bu da içerdeki patlamayı
kuvvetlendirecek ikinci etkendir.
Bu sayede NOS, motor gücünü diğer
modifikasyonlardan çok daha hızlı, çok daha basit
ve çok daha büyük bir şekilde arttırır. Üstelik
fiyatı da oldukça makuldür. Ancak nitrous oxide
tarafından üretilen bu büyük güç, buna göre
üretilmemiş olan aksamlar üzerinde yıpranmaya neden
olabilir. Buna, piston ve piston yataklarından
tutun da aktarma organlarına ve yürüyen aksama
kadar çok çeşitli örnekler verilebilir.
Sağladığı büyük güce karşılık, NOS'un kullanımı
sınırlı süreler içindir. Cockpitteki switchlerle
sürücü tarafından kontrol edilebilen NOS tüpü, en
fazla 30 saniye aralıksız olarak açık
tutulabilmekte ve drag yarışları veya benzeri ani
kalkışlarda ve ani hızlanmalarda kullanılmaktadır.
NOS'un DRY ve WET olarak adlandırılan iki değişik
tipi bulunmaktadır.
DRY NOS'ta sistem, gazı ve hava filtresinden içeri
giren havayı yakmak için mevcut enjeksiyon
sistemini kullanmaktadır. Elbette çoğunlukla bu
durumda enjektörlerin büyütülmesi ve elektronik
kontrol ünitesinin modifiye edilmesi söz konusu
olmaktadır.
WET yani ıslak NOS tabir edilen modellerde, emme
manifolduna giden gazı ve hava filtresinden gelen
havayı içerde yakabilmek için yakıt takviyesi
bulunmaktadır. Wet yani ıslak olarak tabir edilen
yer aslında emme manifoldudur. Wet sistem, mevcut
enjeksiyon sistemini modifiye etmek yerine, NOS
sisteminin fazladan gerektirdiği yakıtı adeta kendi
yanında getirmesi anlamına gelir. NOS tüpü kapalı
iken otomobil standart enjeksiyon sisteminin
sağladığı yakıt ile çalışmaktadır. NOS yüklemesi
yapıldığı ve gaza basıldığı anda tüpten gelen ek
yakıt da devreye girerek emme manifolduna
püskürtülür ve kuru sistemde sadece hava ve gaz
aktaran emme manifoldu, wet çalışan bu sistemde hem
hava ve gaz hem de sıvı yakıt aktaracaktır.
Tabii ki her iki sistemin de kendine özgü avantaj
ve dezavantajları vardır. Dry sistem fazladan
bağlantılar ve tüpte yakıt depolamayı
gerektirmemesi açısından avantajlıdır ancak her
silindire giden nitrous, benzin ve hava miktarının
aynı olamaması gibi bir dezavantajı vardır.
Wet sistemde her silindire tam tamına gerekli
oranlarda benzin ve nos karışımı gönderme imkanı
vardır. Fakat bu sistemin dezavantajı da hava ve
yakıt aktarmasıdır. Emme manifoldu hava, nitro ve
benzin karışımını aktarmak zorunda kalmaktadır.
Sadece hava aktarmak için dizayn edilmiş olan bu
aksam, hava benzin karışımını aktarmakta çok da
etkili değildir. Ayrıca tüpteki benzin azaldıkça,
gönderilen benzinin basıncıda azalmakta ve sonlara
doğru performansta kayıplar olmaktadır.
NOS TİPLERİ
NOS sistemlerinin başlıca iki çeşidi vardır. Spray
bar plate sistemleri; karbüratör ve manifold
arasında bir ara plate ile kullanılan Powershot
(güçlü atış), Cheater (aldatıcı), Big shot (büyük
atış) gibi. Bu plaka, built-in olan spray
barlarının içinden emme manifold kanallarına nitro
ve ilave yakıt verir. Çoğu yakıt enjeksiyon
motorları ve Top Shot gibi olan sistemler için olan
nitro sistemleri, plate sistem teknolojisinin
değişik şekilleridir. Plate sistemleri 50 ya da
extra 400 beygir gücü verebilir. Çoğu plate
sistemleri ayar yapılabilen beygir gücü kazanımı ve
sistem ayarı için çıkarılabilen nitro ve yakıt jet
özelliklerine sahiptir. Plate sistemleri cadde ve
çoğu yarış sınıflarında kullanılır.
Diğer taraftan, direkt port sistemleri mümkün
olduğunca emme valfine yakın olan herbir emiş
yolu’na nitro ve ilave yakıt verebilmek için özel
dizayn edilmiş enjektörler, fogger memeler
kullanır. Bu sistemler, herbir silindire aynı
miktarda verirken bolca nitro ve yakıt akıtır.
Multiple stage direct port sistemleri, bazı
profesyonel yarış motorlarında 1000 ekstra beygire
kadar artış yapmıştır. Bütün NOS direkt Port
sistemlerin özelliği beygir ayarlamaları ve sistem
tuningi (ince ayar) için değiştirilebilen nitro ve
yakıt jetleridir. Direkt port sistemleri aşağı
yukarı hertürlü motorlarda hem cadde hem de yarış
uygulamalarında kullanılır.Yakıt enjeksiyonu için
olan bazı nitro sistemleri Direkt Port
teknolojisinin değişik bir ifadesidir.
Benzin enjeksiyonu için olan bir sistem tipinde üst
emme yoluna nitro ve yakıt enjekte etmek için bir
direkt port stili nozzle (meme) kullanılır. Kuru
manifold stili nitro sistemleri nitro’yu hava akımı
içine olacak şekilde yukarı doğru enjekte ederken
ilave yakıt, motorun kendi yakıt enjeksiyon
memelerince verilir.
HANGİ ARABALARA UYGULANABİLİR?
TÜM BENZİNLİ VE DİZEL ARABALARDA, 4-6-8-10-12
SİLİNDİRLİ MOTORLARDA, ARACIN GÜCÜNE VE MOTOR
HACMİNE GÖRE ÖZEL DİZAYN EDİLMİŞ KİTLER
UYGULANABİLİR. ANA PRENSİP OLARAK STANDART MOTORLAR
4 Silindirli motorlar 60-100 Hp. 6 Silindirli
Motorlar 75-125 Hp. 8 Silindirli (Small Block)
Motorlar 125-150 Hp. 8 Silindirli (Big Block)
motorlar 150-250 Hp. EKSTRA GÜÇ ARTIŞINI RAHATLIKLA
TOLERE EDERLER. BU DEĞERLERİN ÜSTÜNE ÇIKILDIĞINDA,
İSTENEN GÜCE GÖRE DEĞİŞEN FORGED PİSTON, ÇELİK
FORGED PİSTON KOLU VE DAHA İLERİ SAFHALARINDA ÇELİK
FORGED KRANK GEREKSİNİMİ VARDIR. APLİKASYONUN
GENELDE SAĞLIKLI ÇALIŞAN BİR MOTORA YAPILMASI
UYGUNDUR YANİ YAĞ YAKAN VEYA ÇOK FAZLA REKTEFİYE
EDİLMİŞ MOTORA UYGULANMASI TAVSİYE EDİLMEMEKTEDİR.
BİR ÖRNEK VERİRSEK SU’YUN İNSANA BİR ZARARI YOKTUR.
FAKAT 5 DAMACANA SU İÇİLİRSE ZARARI KAÇINILMAZDIR.
NOS SİSTEMİ DE AYNEN BU ÖRNEKDEKİ GİBİ UZMAN
KİŞİLER TARAFINDAN MONTE EDİLİRSE VE MOTORUN
KAPASİTESİNE GÖRE SEÇİLİRSE HİÇ BİR ZARARI YOKTUR.
GÜÇ NASIL ELDE EDİLİR? KULLANIM ŞEKLİ NEDİR?
NOS KİTİNİN ARACA MONTAJINI MÜTEAKKİP, ELİNİZİN
ALTINDA 3 EMNİYET ŞALTERİ VARDIR. BİRİNCİSİ TÜP
VANASI, İKİNCİSİ SOLENOİDLERE ELEKTRİK VEREN HAZIR
ŞALTERİ, ÜÇÜNCÜSÜ ATIŞ ŞALTERİDİR. TÜP AÇIK İKEN
HAZIR ŞALTERİ AÇILIR VE 1500-2000 DEVİR VEYA
ÜSTÜNDE SEYREDEN BİR ARAÇTA GAZ PEDALININ ALTINDA
VEYA KOLAYCA ULAŞILABİLECEK (ÖRNEĞİN VİTES TOPUZU,
DİREKSİYON) ATIŞ ŞALTERİNE BASTIĞINIZ SÜRECE MOTORA
NOS VE EKSTRA BENZİN VERİR. GENELDE TÜP BİTENE
KADAR BASILABİLİR. FAKAT SAĞLIKLI OLMASI BAKIMINDAN
YETKİLİLER 15-20 SANİYEYİ YETERLİ BULUYORLAR. ÇÜNKİ
BU YARIŞ MODUNDA ÜRETİLMİŞ BİR SİSTEM OLDUĞU İÇİN,
YARIŞLARIN DA EN FAZLA 16-17 SANİYE (0-400 MT.)
OLACAĞINDAN FAZLASI GEREKSİZ BULUNMAKTADIR.
TÜP NEKADAR DAYANIR?
TÜPÜMÜZ 15-20 SANİYELİK ATIŞLARLA, 10 OZ’ LUK MİNİK
TÜP İLE 4-5 ATIŞ 2 LBS’ LİK TÜP İLE 10-15 ATIŞ 10
LBS’ LİK TÜP İLE 20-30 ATIŞ TABİİ BU KULLANILAN
KİTE VE MOTORUN HACMİNE GÖREDİR. 10 OZ’ LUK TÜP 50
HP. 2 LBS’ LİK TÜP 60-75 HP. 10 LBS’ LİK TÜP
100-150 HP.ARTI GÜÇ ARTIŞI VERECEK ŞEKİLDE ÖRNEK
GÖSTERİLMİŞTİR. TÜP BİTTİĞİNDE TÜRKİYE’ DEKİ TEK
REFİLL (DOLUM) İSTASYONU RPM’ DE VEYA SANAYİ GAZI
DOLUM TESİSLERİNDE KOLAYCA DOLDURULABİLİR.
İLAVE HERHANGİ BİR MODİFİKASYONA GEREK VARMI VEYA
YAPILMASI GEREKLİMİDİR?
NOS İÇİN HERHANGİ BİR MODİFİKASYONA GEREK YOKTUR.
STANDART HER TÜRLÜ MOTORA KOLAYCA UYGULANIR.
ENJEKSİYONLU ARAÇLARDA BASINÇ REGULATÖRÜ NOS
DEVREYE GİRDİĞİNDE BY PASS EDİLEREK BENZİN
YETİŞTİRMEME GİBİ SORUNLARLA KARŞILAŞILMAZ.
KARBURETORLÜ ARAÇLARDA İSE NOS SİSTEMİNİN 10 PSİ’
DAN AŞAĞI OLMAMASI BASINÇ REGULATÖRÜ VEYA EKSTRA
BİR BENZİN POMPASI İLE SAĞLANIR. MOTORA YAPILMIŞ
OLAN MODİFİKASYONLAR VAR İSE NOS HERZAMAN ARTI GÜÇ
VERECEĞİNDEN FAYDASI VARDIR. (EGZANTRİK MİLLERİ,
AÇIK HAVA FİLİTRELERİ, CHİP VE ATEŞLEME SİSTEMLERİ
GİBİ) DEVİR KESİCİ BULUNAN ARAÇLARDA DEVİR, KESİCİ
DEVREYE GİRMEDEN ATEŞLEME YAPILMASI UYGUNDUR.
MOTORA BİR ZARAR VERİR Mİ?
TAVSİYE EDİLEN KİTLER MOTORA HERHANGİ BİR ZARAR
VERMEZ. (NOS MEMELERİNİN KAPASİTESİ İLE OYNAMAK HİÇ
BİR ZAMAN ARTI GÜÇ VERMEZ. SADECE ZARAR VERİR.
SİSTEM OLARAK NOS TEK BAŞINA HİÇ BİR ZAMAN GÜÇ
VERMEZ. GÜÇ YAKITTAN GELİR. YAKITI SAĞLAYAMAZSANIZ
NOS’ UN TEK BAŞINA YAPACAĞI HİÇ BİR ŞEY YOKTUR. NOS
İLAVE BİR YAKIT DEĞİLDİR. SADECE DAHA FAZLA YAKITIN
YAKILMASINA MÜSADE EDEN BİR GAZDIR. SİSTEMİN EN
ÖNEMLİ UNSURU BUDUR. NOS’ U VERDİĞİNİZDE İLAVE
YAKIT ORADA YOKSA MOTORUNUZUN NORMAL ZAMANDA
KULLANDIĞI YAKITIN YANMA NİSPETİNİ HIZLANDIRMIŞ
OLURSUNUZ. BU DURUM ÇOK GEÇMEDEN PİSTONLARDA
DETENASYON’ A (HARABİYET’ E) SEBEP OLUR. ONUN İÇİN
EN ÖNEMLİ HUSUS , NOS VE BENZİNİ AYNI ANDA ORANLI
BİR ŞEKİLDE VERMENİZ GEREKİR. 50 HP. ‘ LİK
SİSTEMLERDE MOTORUN BENZİN EMMESİ YETERLİ
OLDUĞUNDAN İLAVE BENZİN SOLENOİD’ İNE GEREKSİNİMİ
YOKTUR. FAKAT DAHA ÜST ARTI GÜÇLERDE MUHAKKAK İLAVE
BENZİN SOLENOİD’ İ KULLANILMALIDIR. ZATEN RPM SİZİN
HANGİ KİTİ NASIL KULLANACAĞINIZI VE NE KADAR ARTIŞ
ELDE EDECEĞİNİZİ SİZE BİLDİRMEKTEDİR.
MONTAJI NASIL VE NE KADAR SÜRE İÇERİSİNDE
YAPILMAKTADIR?
50 HP. ‘ LİK KİTLER 2-3 SAAT 50 HP. ÜZERİNDEKİ
KİTLER YAKLAŞIK 4-5 SAATTE MONTE EDİLİRLER. MONTAJ
İSTASYONLARI, ŞU ANDA İSTANBUL VE ANKARA OLARAK
HİZMET VERMEKTEDİRLER. KOLAY ANLAŞILABİLİR MONTAJ
ŞEMASI İLE GÜN İÇERİSİNDE KENDİNİZ BİLE
TAKABİLİRSİNİZ. MONTAJI KOLAYDIR.
NOS DİĞER PERFORMANS ÜRÜNLERİNE KARŞI NE GİBİ
AVANTAJLAR SAĞLAR?
MALİYET AÇISINDAN NOS MÜŞTERİYE PARASI İLE SATIN
ALABİLECEĞİ EN UCUZ BEYGİR GÜCÜDÜR. EKSTRA BEYGİR
GÜCÜ ELDE ETMEK İÇİN KARBURASYON, CHİP, PORTING,
ROLISHING, TURBO VE EGZOST SİSTEMLERİNE ORANLA
MALİYETİ DÜŞÜK VE NORMAL SÜRÜŞ NORMLARINI BOZMADAN
VE MOTORA EKSTRA STRES YARATMADAN KULLANACAĞINIZ
GÜVENLİ BİR SİSTEMDİR.
NOS MOTORDA EKSTRA BİR AŞINMAYA SEBEBİYET VERİR Mİ?
ARTI BEYGİR GÜCÜ SEÇİMİ ANAHTAR NOKTADIR. DOĞRU BİR
UYGULAMA AŞINMAYA SEBEBİYET VERMEZ. SİLİNDİRDE
ORTAYA ÇIKAN ENERJİ ARTAR VE BUNLARI İDARE EDECEK
FARKLI BİRİMLER DE YÜKÜ KALDIRIR. EĞER YÜK
ARTIŞLARI ONLARI İDARE EDECEK BİRİMLERİN
KAPASİTESİNİ GEÇERSE İLAVE AŞINIM MEYDANA GELİR.
NOS HER ZAMAN DEĞİL SADECE İSTENİLDİĞİNDE
KULLANILMAK ÜZERE İMAL EDİLDİĞİNDEN FEVKALADE
AVANTAJLIDIR. İLERİ DERECEDE BEYGİR ARTIŞI İÇİN
DİZAYN EDİLEN KİTLERDE BUJİ VE ATEŞLEME
ZAMANLARININ GECİKTİRİLMESİ GİBİ İLAVE AYARLARLA
SİSTEME ZARAR VERMEZ. DOĞAL OLARAK BENZİN OKTAN’
ININ DA ARTIRILMASI GEREKEBİLİR.
NİTRO KİMYASAL OLARAK NEDİR?
NITROUS OXIDE 2 BİRİM NİTROJEN (AZOT) VE 1 BİRİM
OKSİJEN’ DEN İBARETTİR. (AĞIRLIK OLARAK %36’ SI
OKSİJENDİR.) MOTOR ÇALIŞMA ISISINDA NİTRO
PARÇALANARAK OKSİJENİ SERBEST BIRAKIR. BU EKSTRA
OKSİJEN DAHA FAZLA YAKITIN YANMASINI TEMİN EDEREK
İLAVE GÜÇ YARATIR. PARÇALANAN NİTRO YANMA İŞLEMİNİN
KONTROLÜNE YARDIMCI OLARAK ARTAN SİLİNDİR BASINCINA
KORUYUCU KALKAN VE NEMLENDİRİCİ ETKİ YAPARAK OLUŞAN
ISIYI DÜŞÜREREK HAREKETİ’ DE ETKİLER.
TÜP NE KADAR ZAMANDA BİTER?
BU GENİŞ ÖLÇÜDE KİTİN YAPISINA VE JET MEMELERİNE
BAĞLIDIR. ÖRNEĞİN, 10 LBS KAPASİTELİ BİR TÜP 125 HP
KİT İLE 7-10 KEZ 0-400 METRE KALKIŞI YAPTIRIR.
TABİİ BU SÜRENİN UZAMASI VEYA KISALMASI TÜP ÖMRÜNÜ
UZATIP KISALTIR.
EN İYİ KULLANMA ZAMANI NEDİR?
SADECE TAMAMEN AÇIK KELEBEKLE (TAM GAZDA)
KULLANILMALIDIR. NİTRO TÜM KELEBEK AÇIKLIĞINDA 1500
DEVİR / DAKİKANIN ÜSTÜNDE DE MÜKEMMEL SONUÇ VERİR.
TURBO İLE UYGULANMASI YARAR SAĞLARMI?
TAMAMEN, TURBO VE SUPERCHARGERLAR MOTOR İÇİNE HAVA
BASARLARKEN SIKIŞTIRIRLAR VE BU DA İÇ ISININ
(HARARETİN) ARTMASINA NEDEN OLURLAR. İŞTE NOS
BURADA İŞE ÇOK YARAR. 20-30o ISI DÜŞÜŞÜ YAPARAK
MOTORU VE İÇERİ GİREN HAVAYI SOĞUTUR VE OKSİJENİ
ARTIRIR. BU DA İLAVE BEYGİR GÜCÜ DEMEKTİR. BU TİP
TURBO VE SUPERCHARGERLİ ARAÇLAR İÇİN MÜKEMMEL BİR
UYGULAMA OLUR.
NİTRO KATALİTİK KONVERTORE ZARAR VERİR Mİ?
HAYIR. EGZOSTA MEVCUT OKSİJENİN ARTMASI, AKSİNE
KONVERTORÜN ETKİNLİĞİNİ ARTIRIR. BİR ÇOK ÜLKEDE
EGZOST EMİSYON YASALARI TARAFINDAN KABUL EDİLİR.
ECU nedir?
ECU (Motor Kontrol Ünitesi) otomobilin motor
bölümünde veya yolcu kabini içinde bir yere monte
edilmiştir. Boyutları bir oto teybinden daha
küçüktür. Bu küçük cihaz birden fazla
microbilgisayar içermekte ve motorun değişen
koşullarda en verimli şekilde yönetimini
sağlamaktadir. Bu microbilgisayarlar, EPROM bir
chip içerisinde bulunan bir programı
çalıştırmaktadır. ECU, tüm motor yönetimi ve
kontröllerden sorumludur, ve motorun çalışma
şartlarını sürekli olarak denetler, parametreleri
hesaplar ve sürekli olarak değişkenleri ayarlar.
Tüm bu ayarlamalar, motorun yükü, devri, çevre
değişkenleri (hava sıcaklığı, hava yoğunluğu, motor
sıcaklığı, barometrik basınç vs…) göz önüne
alınarak bir saniye içerisinde yüzlerce kez
gerçekleşir…Tüm bu ölçümler, basınç, sıcaklık,
devir, hız, hava yoğunluğu vs…gibi değişkenlerin,
milyarda bir sapma ile, motor içinde bulunan
yüzlerce sensör tarafından yapılması ile mümkün
olmaktadır…ECU bu değerleri algılar, ardından EPROM
içerisinde bulunan haritadan ilgili değerleri
bulur, ve de ateşleme zamanlaması, optimum yakıt
miktarı, turbo basıncı, emisyon değerleri gibi
değişkenleri hesaplayıp uygulamaya geçirir…Tüm bu
işlemler saniyenin binde biri cinsinden sürelerde
gerçekleşmektedir.
CHİP
TUNİNG
Chip tuning yeni nesil enjektörlü araçlarda bulunan
elektronik kontrol ünitesindeki yazılımın araçta
istenilen özelliklere göre değiştirilip aracın
performansının arttırılma işlemidir.
Atmosferik araçlarda %6 ile %10 arasında, turbo,
benzinli ve turbo dizel araçlarda %15 ile %30
arasında güç artışı elde edilmektedir.Normal
kullanımda %4 ile %8 arasında yakıt ekonomisi
sağlanabilmekte.Chip tuning işlemi elektronik
kontrol ünitesinde yazılımı bulunduran parçanın
değiştirilmesi veya yeni baştan programlanması ile
gerçekleştirilmektedir.
Çoğu otomobilde geçerli, eski chip'in yerine yeni
bir chip takmanın yanında Ford'larda farklı bir
modül, BMW ve yeni Opel Vectra gibi otomobillerde
seri programlama ve çoğu japon otomobilinde de Icon
Race gibi yöntemlerle chip tuning
yapılabilmektedir.
Chip Tuning iki ana şekilde yapılır:
1. Aracın beynindeki chip sökülerek Superchips
tarafından özel olarak programlanmış yeni bir chip
takılması
2. Eğer aracın orjinal chipi yeniden
programlanabilir ise orjinal program yerine
Superchips'in modifiyeli programının aktarılması.
SUPERCHIPS uygulamasından ne kadar kazanç elde
edilir?
Superchips bir chip programı yazarken o aracı özel
bir dinamometreye bağlar ve o aracın tüm ince
ayarlarını yapar. Yani tüm ateşleme avansı ve yakıt
püskürtme stratejilerini, yakıt tasarrufunu günlük
kullanımda çok etkilemeden maksimum performans
öncelikli hale getirir. Bu sayede atmosferik
araçlarda yaklaşık %10 beygir gücü ve tork artışı
elde edilir. Bu güç artışı aracın tam gaz
kullanımında aracın genel performansını
arttırırken, günlük kullanım koşullarında çok daha
canlı ve hızlı tepki verir hale getirir.
BLOW-OFF
/ DUMP VALVE
Dump Valve nedir, ne işe yarar?
Dump Valve, turbo beslemeli otomobillerde turbo
basıncını sürekli yüksek tutarak gaz tepkisini
arttırmak için üretilmiş bir parçadır.
Turbo beslemeli otomobillerde ayak gazdan
çekildiğinde turbo hala dönmeye devam etmektedir,
fakat turbonun bastığı havanın gideceği bir yer
olmadığı için oluşan yüksek basınç turbo
pervanesine büyük bir kuvvet uygulayarak pervaneyi
aniden yavaşlatır. Gaza tekrar bastığınızda turbo
basıncının tepe noktasına gelebilmesi için
pervaneyi tekrar hızlandırmak gereklidir ve bu
esnada istenilen turbo basıncı elde edilemediği
için büyük bir performans kaybı yaşanır.Dump valve
işte bu performans kaybını önlemek için vardır.
Dump Valve vasıl çalışır?
Ayağınızı gazdan çektiğinizde Dump Valve hemen
devreye girerek turbonun bastığı havayı dışarı
verir, bu sayede turbonun önceden bastığı hava geri
tepmeyeceği ve bir geri basınç uygulamayacağı için
pervane yavaşlamaz, sizin de tekrar gaza bastığınız
anda pervane yavaşlamamış olduğu için turbo basıncı
hemen tepe noktasında ulaşır ve siz ani gazdan
çekme ve basmalar arasında performans kaybı
yaşamamış olursunuz.
Dump Valve'in faydaları?
* Turbo pervanesi üzerindeki olumsuz geri basıncı
önleyerek turbonun ömrünü uzatır.
* Turbo pervanesinin hızının yavaşlamasını
engelleyerek turbo basıncını sürekli yüksek tutar.
Yüksek turbo basıncı yüksek güç anlamına gelir.
* Gazdan çekme ve gaza basma arasındaki eski
ısınmış havayı dışarı verip yeni, soğuk havayı
içeri aldığı için artı güç sağlar.
DERECELİ
EGZANTRİK MİLİ
Dereceli Egzantrik Milleri standart egzantrik
millerinden farklı olarak performansa yönelik
düzenlenmiş yapıları ve ayarlanmış dereceleri
sayesinde gerek cadde otomobillerinde gerekse yarış
otomobillerinde yüksek güç ve tork sağlayan
performans parçalarıdır.
Dereceli Egzantrik Mili Nasıl Çalışır?
Dereceli Egzantrikten güç çıkmasını sağlayan temel
unsur subapların açılıp kapanma ve açık kalma
zamanlarının değişmesidir. Bu konuda Teknik Bilgi
olarak bilinmesi gereken birkaç kavram vardır:
LIFT: Lift, eksantrik milinin subapları ne kadar
bastırdığını gösteren değerdir.
DURATION: Subabın yatağından çıktığı zamanki derece
ölçümüdür.
OVERLAP: Giriş ve çıkış subaplarının aynı anda açık
olduğu sürenin derecesidir. Giriş egzantrik milinin
açılış numarası çıkış eksantrik milinin kapanış
numarasına eklenerek hesaplanır.
POWER BAND: Egzantriğin gücünü verimli bir şekilde
verebildiği devir aralığıdır.
Bu kavramları daha iyi anlayabilmek için şu
örneğimize göz atabilirsiniz...
Ford Escort 1.8 16V için Piper Cams BP270 egzantrik
mili:
Power Band Duration Valfe Lift Timing Full Lift
1800-6800 d/d Giriş 264 / 260 Çıkış 395 / 367
10.03mm / 9.32mm Giriş 22 / 62
Çıkış 60 / 20 110 der. / 110 der.
1800 ve 6800 devirleri arasında yüksek derecede güç
artışı sağlar. Timing değerindeki 2 rakamın
toplanarak üzerine 180 ilave edilmesiyle bulunur.
mm. cinsinden rakamlar subapların ne kadar
bastırıldığını göstermektedir. Subapların açılmaya
başlandığı ve tamamen kapandığı dereceler...
Eksantrik milinin subapı en çok açık bıraktığı
derece...
Dereceli Egzantrik Mili Ne Kadar Güç Verir?
Cadde otomobilleri için üretilmiş egzantrikler
derecelerine ve kullanıcının seçimine göre 10bg ile
25 bg arasında güç üretebilecek kapasitedelerdir,
yarış otomobilleri için üretilmiş egzantrikler ise
çok daha yüksek olarak 80-100bg'lere kadar güçler
üretebilmektedirler.Daha ayrıntılı ve özel bilgi
almak için Egzantrik Mili Üreticilerimizden
ilgilendiğiniz markayı seçerek devam edebilirsiniz.
Egzantriklerin hangi özellikleri neleri
etkiler?
Egzantrikleri tanımlarken üreticilerin
kullandıkları bir çok özellik vardır. Bunlardan en
yaygın olarak kullanılanların aracın motor gücünü
nasıl etkilediğini bilmek, egzantrik mili
seçiminizde size yardımcı olabilir.
Duration: Emme ve Egzoz için ayrı ayrı belirtilir.
Subapın, 360 derecelik döngü içerisinde kaç
derecelik sürede açık kaldığını gösterir. Cadde
tipi egzantriklerde bu değer 250-270 dereceler
arasında oynayabilir, yarış tipi egzantriklerde ise
300 derecelere kadar çıkabilir. Bu değer arttıkça
motorun maksimum gücü artar, ancak bu değer
artışının, motor üzerinde gerektirdiği farklı
tadilatlar da olduğu için cadde tipi dereceli
egzantriklerde genelde göreceli olarak düşük
değerler tercih edilir.
Overlap: Emme subapının açılmasından, egzoz
subapının kapanmasına kadar geçen, iki subapın
birlikte açık kaldığı süredir. Bu sürenin artışı,
egzoz gazının daha çabuk tahliyesini, akabinde emme
manifoldundan gelen temiz hava ve benzin
karışımının daha çabuk bir şekilde silindirlere
çekilmesini sağlar. Araçların, fabrika çıkışı
egzantriklerinde bu değer oldukça düşüktür. Bu
sayede düşük devirde uygun güç ve tork yakalanır.
Ancak dereceli egzantriklerde, eksantriğin
derecesinin artışına göre Overlap değerinin de
artmasıyla yüksek devirdeki güçte çok etkili
artışlar görünür. Bu yüksek güç artışıyla birlikte
rölantide de küçük düzensizlikler görülebilir.
Tabii ki bu düzensizlikler daha çok, yüksek
dereceli yarış egzantriklerinde belirgindir. Cadde
tipi dereceli egzantriklerde konfordan ödün
verilmeyerek, bu değer, fazla olmayan bir miktarda
arttırılarak uygun güç ve tork artışı sağlanır.
Lift: Egzantrik kataloglarında genelde Full Lift
olarak geçer, subabın yatağından maksimum ne kadar
uzağa açıldığının milimetre olarak değeridir. Full
Lift'in artışı tüm devir bandı üzerinde bir miktar
güç ve tork artışı sağlar. Full Lift'ten ayrı
olarak, Lift konusunda esas önemli olan nokta, bir
subapın yatağından hangi hızla çıktığı ve ne kadar
süre Full Lift pozisyonunda kaldığıdır. Full Lift
değerleri aynı olan iki egzantrik kıyaslandığında,
daha kısa sürede Full Lift pozisyonuna gelen ve o
pozisyona yakın pozisyonlarda daha uzun süre
kalabilen subap zamanlamasını sağlayan
egzantriklerde güç artışı göreceli olarak daha da
yüksektir.
Timing: 22-62, 62-22 şeklinde bir örnek ele
alındığında;
İlk 22, emme subapının üst ölü noktadan kaç derece
önce açıldığını,
İlk 62, emme subapının alt ölü noktadan kaç derece
sonra kapandığını,
İkinci 62, egzoz subapının alt ölü noktadan kaç
derece önce açıldığını,
İkinci 22, egzoz subapının üst ölü noktadan kaç
derece sonra kapandığını belirtir.
Duration ve Overlap bu değerler sayesinde
hesaplanır.
Dikkat edilmesi gereken noktalar:
Başlangıç seviyesindeki cadde tipi dereceli
egzantrikler standart motorlarda başka hiç bir
tadilat gerektirmeden, tamamen sorunsuz bir şekilde
kullanılabilmesine karşın, özellikle iddialı kalkış
yarışları için hazırlanan otomobillerde kullanılan
yüksek dereceli cadde egzantriklerinde dikkat
edilmesi gereken bazı noktalar vardır.
Yüksek dereceli egzantrikli motorların daha yüksek
devirleri çevirebilmesiyle birlikte, eksantriğin
yapısı gereği artan Duration ve Full Lift
değerlerinin sonucunda, subapla pistonun
birbirlerine en yakın oldukları mesafe standart ve
düşük dereceli egzantriklere göre bir hayli azalır.
Yüksek dereceli egzantriklerde, eksik ve hatalı
uygulama sonucu, subapla pistonun temas etmesiyle
subaplar yamulabilir. Bu olay özellikle yüksek
devirlerde ve erken vites düşürme sonucu yığılma
denen olayla meydana gelebilir.Bu tehlikeyi önlemek
için egzantrik mili üreticilerinin sunduğu özel
subap yayları mevcuttur. Bu yaylar gerek daha
hafif, gerekse direnç olarak daha kuvvetli
oldukları için subapların yuvalarına gereken
zamanda oturmalarını sağlayarak olası sorunları
ortadan tamamen kaldırırlar. Yüksek dereceli
egzantrik uygulamalarında subap yayı değişimi,
önemle üzerinde durulması gereken bir noktadır.
Artı Beygir
Gücünü Nasıl Elde Etmeli?
Bir motor, Yakıt yakarak çalışır ve genişleme
yaparak pistonları aşağıya iter. Daha fazla beygir
gücü yapmak istiyormusunuz? Daha fazla yakıt yakın
böylece motor pistonları aşağıya daha kuvvetle
itecektir. Çok kolay gibi geliyor. Fakat, bu o
kadar da kolay değil. Gücü arttırmayı bir kompleks
mühendislik problemi yapan çok sayıda ki faktörler
olduğundan biz burada sadece üç ana esası ele
alacağız.
Herşeyden evvel, tüm yakıtlar yanabilmek için
oksijene ihtiyaç duyar. Daha fazla yakıt yakmak
istiyorsanız, daha fazla oksijen vermeniz
gerekecektir. Hemen hemen bütün motor performans
ürünleri yakıt ve oksijen akışını arttırara gücü
yükseltirler.
Egzantrikler, daha hacimli karbüratörler veya
valfler, porting, emme manifoldu, egzost
headersları, superchargerlar, turbochargerlar, ve
NOS geliştirilmiş bir motorun nasıl hava aldığını
gösteren açık örneklerdir (daha fazla yakıt yakmak
için daha fazla oksijen ) ve bu size artan beygir
gücü verir. Oksijen ve yakıtın akışını arttırmak
için en etkin yol muhtemelen Nitro oksid enjeksiyon
sistemidir. Nitro sisteminin bu kadar büyük beygir
gücü üretmesinin başlıca sebebi budur.
Diğer bir temel güç faktörü yakıtın
buharlaştırılmasıdır. Diğer yarış yakıtlarında
olduğu gibi benzin sıvı haldeyken yanmayacaktır.
Benzinin yanabilmesi için buhar haline
dönüştürülmelidir. Benzinin buhar haline
dönüştürülmesi kolay bir işlemdir. Bu husus temel
olarak dışarıya bir bardak su koyup kurumasını
beklemeden farklı değildir. Elbetteki motorun
içinde buharlaşma çok çabuk olmaktadır. 8000 RPM’de
çiğ benzinin buhara dönüştürülmesi, yeterince
buharlaştırma işleminin harekete geçirilmesinde
anahtar; motor ısısı ve yakıt atomizasyonudur.
Atomizasyon işlemi çiğ yakıt akışını çok küçük
damlacıklara dönüştürür ve böylece buharlaşma
yüzeyinin genişlemiş olmasından ötürü buharlaşma
hızlanır. Yakıt damlacıklarının ebadı çok
önemlidir. Büyük bir damla benzin alın ve onu on
küçük damlacığa dönüştürün, bu durumda daha etkin
buharlaştırma için yüzey sahasını genişletmiş
olmaktasınız. Sonuç, yanmak üzere daha fazla yakıt
elde edilmiş olur. İyi dizayn edilmiş olan bir NOS
sistemi nitro ile birlikte motora akan yakıtta çok
küçük damlacık ebatları meydana getirir. İşte bu
sebepten dolayı NOS sistemleri diğer sistemlere
göre daha güçlü beygir gücü oluşturur.
Bizim bakacağımız üçüncü ana güç faktörü hava/yakıt
karışımının yoğunluğudur.
Hava Filtresi
En ucuz ve yapması en kolay uygulamadır. Olayın
mantığı, motorun daha rahat temiz hava alabilmesini
sağlamaktır.Normal, standart hava filtreleri,
kağıdımsı bir maddeden yapılmış olup, motor
ünitesine bağlı bir kutu içerisinde bulunurlar. Bu
kutu bir boru vasıtasıyla arabanın ön taraflarından
bir yerlerden hava çeker ve bu hava, kağıt
filtrenin içinden geçerek silindirlerin içine,
yanma odasına girer.
Havanın filtre içinden geçişi esnasında uygulanan
direnç, motora giren havayıda direk olarak etkiler.
Bunun için işte, performans tipi hava filtreleri
üretilmiştir. Bu filtreler kağıt filtreler gibi
kirli havayı tutmanın yanında, kağıt filtrelerden
daha kolay hava geçirdikleri için, motorun daha
kolay nefes almasını sağlarlar. Bu filtreler de üç
türlüdür.
1 Kutu içi Filtre: Bu tür filtreler, normal kağıt
hava filtreleri çıkartılarak, onların eskiden
bulunduğu yere koyulurlar. Kağıt filtrelerle aynı
tip ve boyuttadırlar.
2 Açık Filtre: Bu filtre ise, az önce
bahsettiğimiz, motor ünitesine bağlı kutu ve onun
hava almasını sağlayan boru sökülerek direk yoldan
motorun hava girişine bağlanırlar. Böylece direnç
azalmış, hava emişi kolaylaşmış olur.
3 Bolt-On Açık Filtre: Bu filtre türü ise,
enjeksiyonlu otomobillere uygulanan direk filtrenin
karbüratörlü araçlar için olan versiyonu sayılır.
Fakat onlardan farklı olarak, hava emiş borusunun
ucuna değil, gaz kelebeğinin hemen üstüne monte
edilir.
Uygulamada dikkat edilecek noktalar:
Açık filtre uygulamalarında dikkat edilmesi gereken
bir nokta vardır. Bu da motora girecek olan havanın
sıcak olmaması gerektiğidir. Eğer açık hava
filtresine bir hava girişi desteği yapılmazsa,
filtre kaputun altındaki ısınan havayı emecektir ve
bu da motorun performansını düşürecektir.
Bu tür uygulamaların en performans vereni, direk
kaputu kesmektir, Subaru Impreza'larda olduğu gibi
kaput üstüne, hava filtresinin ağzına gelecek
şekilde, bir delik açılırsa, bu delikten açık hava
filtresi rahatça hava alarak, performansta belirgin
bir iyileşme sağlayabilecektir.Eğer bu şekilde
kaputu kestirmek istemiyorsanız, ya açık filtre
için, arabanın önünden bir yerlerden yeterince
geniş bir boru vasıtasıyla açık filtreye temiz,
soğuk hava yönlendireceksiniz, ya da kutu içi
filtre kullanacaksınız. Ama kutu içi filtrelerin
performans konusunda iyi uygulanmış bir açık filtre
kadar katkıları yoktur. Ayrıca açık filtreler, kutu
içi filtrelere nazaran daha yüksek ve sportif bir
ses çıkartırlar.
Avantajları, dezavantajları
Konu açılmışken bunu da söyleyelim, performans tipi
filtrelerin tek dezavantajı fazla ses
çıkarmalarıdır. Eğer sportif yürekli biriyseniz, bu
ses fazlasıyla hoşunuza gidecektir, ama uzun
yollarda veya babanız arabayı bindiğinde biraz
zorlayıcı olabilir.
Açık filtrenin avantajları ise saymakla bitmez.
Performansı arttırırlar, yakıt tüketimini
azaltırlar, her devirdeki motor torkunu
arttırırlar. Evet, iyi bir açık filtre uygulaması
motor gücünü yaklaşık %5 oranında arttırır, bunun
yanında 100km'de 0.5lt civarı bir yakıt tüketimi
sağlar ve ayrıca motorun düşük devirlerde, eskisine
nazaran daha güçlü olmasını sağlar.
Hava filtreleri dendiği zaman, akla ilk gelen marka
K&N olur, bunun yanında Türk üretimi olarak EAFY,
diğer yabancı filtrelerde ise Green, Jamex, ITG,
RAMAIR gibi birçok marka vardır. Performans olarak
auto-show dergisinin yaptığı bir testte EAFY,
RAMAIR ve ITG, en yüksek performansı veren
filtreler olarak çıkmıştır. Ayrıca EAFY bir Türk
markası olduğu için de bariz bir fiyat avantajı
vardır.
EKSOZ
Olayın Mantığı
Egzoz sistemi modifiyesinin mantığı motorun egzoz
subaplarundan çıkan atık gazların dışarıya daha
kolay atılmasını ve pistonların artık egzoz
gazlarını o küçük borulardan ve susturuculardan
dışarıya postalamak için uyguladıkları direncin
azaltılmasını sağlamaktır.
Standart egzoz susturucuları, adından da belli
olacağı üzere motorun, egzoza yansıyan seslerini
susturmak için yapılmışlardır. Ama bu susturma
işlemi sırasında da egzoz gazlarının çıkışýnı
zorlaştırırlar ve bu da arabanın performansının
olabileceğinden daha düşük olmasına sebep olur.
İşte bu olayda, modifiyeciler için performans tipi
egzoz susturucularu üretilmiştir. Bu susturucular
egzoz sesini fazla kesmezler, gaza bastuğınızda
baya bir bağırurlar, ama aynu şekilde motordan
çukan gazun da dışarıya kolay bir şekilde
atılmasını sağlarlar. Aslında çıkardığı ses de çok
sportif bir sestir. Malum yarış motorsikletlerinin
çıkardığı seslere benzer sesleri.
Olayın uygulaması
Bir egzoz sistemi üzerinde 2 tane susturucu ve
enjeksiyonlu arabalarda bir de katalitik konvertör
bulunur. (Egzoz gazını temizleyen bir alet). Bu 2
susturucu, orta susturucu ve arka susturucu olarak
adlandırılırlar. Bir egzoz modifiyesinde, öncelikle
arka susturucu değiştirilmelidir. Arka susturucuyu
değiştirmek, orta susturucuya nazaran daha yüksek
performans artışı sağlarlar.
Aslında en iyi performans için komple bir egzoz
sistemi uygulaması yapmak gerekir. Bu uygulama,
orta ve arka susturucuların, performans tipi
susturucularla değiştirilmesi, egzoz borularının
daha geniş borularla değiştirilmesi ve katalitik
konvertörün iptali ya da performans tipi katalitik
konvertörlerle değiştirilmesinden oluşmaktadır.
Olayın en sonunda ise Headers denilen, egzoz
manifoldu sisteminin değiştirilmesi vardır. Fakat
bu olayın maliyeti diğerlerine göre daha yüksek
olduğu için genelde en son olarak uygulanır.
Avantajları, dezavantajları
Ses olayına girmek uygun olmaz. Bu kimisinin
rahatsız olacağı, kimisinin ise hoşlanacağı bir
durumdur. Fakat ses olayıda susturucu markalarına
göre değişebilmektedir. Supersprint
susturucularının onaylı olduğu ve az ses çıkardığı
bilinmekle beraber, Remus susturucularının da daha
fazla performans verdiği fakat yüksek sesinden
dolayı başınıza polisleri topladığı bilinmektedir.
Modifiye edilmiş egzoz sisteminin motor
performansını etkileme konusuna gelirsek.
Performans, farklı devirlerde farklı değişiklikler
gösterir. Motor gücünde, yüksek devirlerde (4000 ve
üstü) %10'lara kadar varan farkedilir bir artış
yaşanmasına rağmen, düşük devirlerde de (3000 ve
altı) bir miktar güç düşüşü görülmektedir. Yani bu
modifiye sistemini ancak aracınızı devirli olarak
kullanıyorsanız uygulamanız mantıklıolur. Aksi
takdirde, şehir içi veya sakin kullanımlarda
beklediğiniz etkiyi bu sistemden göremezsiniz...
Düşük devirli kullanımlar için en uygun modifiye
Chip Tuning'dir.
Maliyet
Katalitik konvertör iptali, konvertörün yerine ve
şekline göre 20-50 milyon arasıbir maliyete
söktürülebilmektedir.
Performans tipi Supersprint veya Remus marka arka
susturucu fiyatları 400-600 euro civarlarýndadýr,
orta susturucular ise bunlardan biraz daha
pahalıdır.
Headers egzoz manifoldu sisteminin maliyeti ise
1000 eurolara kadar varabilmektedir.
SPOİLER
Genel Kural 1 Bir cismi yere ne kadar bastırırsanız
o kadar zor kaydırırsınız.İşte bu kuraldan yola
çıkarak diyebiliriz ki bir arabanın arkası yere ne
kadar çok basılırsa, o kadar zor kayar. Arka kanat
takılması olayı, özellikle yüksek hızlarda yol
tutuşunu arttırmak için yapılan bir uygulamadır.
Arabanın yardığı hava, arkaya taktığınız, biraz öne
doğru yatırılmış kanata çarparak bir kuvvet uygular
ve arabanın arkası yere doğru bastırılır. Bu arka
kanatların açısı çok önemlidir. Ne düz olmalıdır,
ne de fazla eğik.
Piyasadaki arka kanatlardan Renault 21'lerde
görebileceğiniz çite gibi dümdüz olanları
görüntüden başka bir işe yaramazlar fazlasıyla.
Ancak bir Subaru Impreza'ya baktığınızda, hem
kanadın büyüklüğü hem de biraz öne doğru eğilmiş
yapısı, arabanın arkası üzerinde büyük bir kuvvet
uygular ve arka tekerleklerin tutuşunu büyük oranda
arttırır. Bu da sizin kullanımınıza ister otobanda
yüksek hızlarda olsun, ister virajlarda olsun, daha
doğrusal, stabil bir sürüş sağlar.
Arka kanat uygulamasında dikkat edilmesi gereken
noktalar:
Araca arka kanat takıldığı zaman yüksek hızlarda
oluşacak baskıdan ve arabanın arkasının yere daha
çok bastırılacağından dolayı, tekerlekler üzerine
normalden daha fazla basınç gelecektir.
Tekerleklerin bu basınca karşı koyabilmek için
normal değerinden biraz daha fazla şişirilmesi
gerekmektedir. Kesin bir şey söyleyememekle
birlikte ben olsam, kanadın boyutuna ve etkisine
göre arka tekerlekleri fabrika verilerinden 1 ya da
2 psi daha fazla şişirirdim.
Avantajı, dezavantajı
Avantajı az önce de bahsettiğimiz gibi yol tutuşunu
iyileştirmesidir. Dezavantajı ise yakıt tüketimini
bir miktar arttırmasıdır. Ama bu önemsenecek
boyutlarda değildir.
Ön Tampon-Altı Rüzgarlık Uygulaması
Normalde bir araba giderken, önündeki havayı
yararak ilerler. Yardığı havanın büyük bir bölümü
arabanın üstünden diğer miktarı da arabanın
altından ve yanlarından geçerler. Yarılan havanın,
arabanın altından geçen kısmı, arabaya alttan bir
miktar kuvvet uygulayarak aracı az da olsa yerden
kaldırır. Bunun karşılığında da aracın üstünden
geçen hava arabayı yere bastırır. Ama biz daha iyi
bir yol tutuş istiyorsak, arabanın altından geçen
hava miktarını azaltabiliriz. Bunun için ön
tamponun altına yaklaşık 5cm yüksekliğinde ek bir
parça takılabilir. Bu takılan parça arabanın
yardığı havanın, aracın altına girmesine bir miktar
engel olur, bu sayede de yol tutuş bir miktar
iyileşir.
Özellikle yüksek hızlarda arabayı kontrol etmekte
zorlanıyorsanız, arabayı düz bir çizgide
tutamıyorsanız, araba sanki hafifmiş ve sağlam bir
şekilde gitmiyormuş gibinize geliyorsa, ön kanat
uygulaması sizin sorununuza çare olabilir.
Sonuç
Özellikle motor modifiyesi görmüş ve motor gücü
arttırılmış araçlarda, ön ve arka rüzgarlık
uygulamaları son derece gereklidir. Motor gücü
artmasına rağmen, halen hafif olan araç, yüksek
hızlarda dengesizlik, kontrol zorluğu çekebilir.
Mesela 120bg. olan bir P106GTI'ısiz 150-160 bg
yaptıysanız bu araba uçma eğilimi
gösterebilir.bunun için ön ve arka kanatlar son
derece faydalıdır.
Araçların Kanatları Spoilerlar
Spoiler denince bir çok kişinin aklına Ankara
trafiğinde araçların yüzde 90'ında dekoratif amaçla
bulunan sonradan monte edilen plastik parçaları
gelir. Peki spoiler gerçekten dekor mu? Yoksa araba
üzerinde bir işlevi var mı?
Araçların ağırlığı hızları yükselttikçe azalır. 30
km hızla giden araç ile 130 km hızla giden bir
aracın ağırlıkları çok farklı olur. Araç
hızlandıkça hafifler. Hafifledikçe de kontrolü
zorlaşır. Bu noktada spoilerlar devreye girer.
Araçlarda ön ve arka olmak üzere iki tür spoiler
bulunabilir. Araç, önünde bulunan havayı yararak
ilerler. Eğer aracın arkasında doğru dizayn edilmiş
bir spoiler varsa hava spoilera çarparak aracın
arkasını yere bastırır.
Bu da aracın ağırlığını; dolaylı olarak da yüksek
süratteki yol tutuş kabiliyetini arttırır. Eğer
aracın arkasında bulunan spoiler iyi dizayn
edilmemişse aracın yol tutuşunu son derece olumsuz
etkiler. Aslında spoilerları uçakların kanatlarına
benzetebiliriz. Kanatlar uçakları havaya kaldırır,
spoiler ise aracın havalanmasını önler. Uçakların
200 km'den sonra havalandığını ve Porsche Turbo'nun
300 km son sürati olduğunu düşünürseniz bazı
arabaların spoilera olan ihtiyacının ne kadar çok
olduğunu daha kolay anlarsınız.
Eğer aracınızda fabrika çıkışı bir spoiler mevcutsa
ekstra olarak bir şey yapmanıza gerek yok. Ama
sonradan aracın arkasına spoiler taktırdıysanız
arka lastiklerinizin havalarına dikkat etmeniz
gerekir. Spoiler takıldıktan sonra yüksek hızlarda
arabanın arkası yere basılacağından arka lastiklere
normalden daha fazla baskı gelecektir. Arka
lastikleri fabrika değerinden biraz daha fazla
şişirerek bunun önüne geçebilirsiniz.
Araç havayı yarıp ilerlerken bir miktar hava da
aracın altından geçer. Bu hava akımı aracı yukarı
doğru kaldırır; yani hafifletir. Otomobil
üreticileri bunu düşünerek ön spoilerları
üretmiştir. Ön spoilerlar aracın altından geçen
havayı büyük ölçüde keser ve aracın yol tutuşuna
katkıda bulunurlar.
Spoilerlar doğru uygulandıkları taktirde araçların
yol tutuşlarını güçlendirirler. Fakat yanlış
uygulamalar aracın yol tutuşunun bozulmasına, daha
fazla benzin tüketimine neden olabilir. Genellikle
otomobillerini modifiye edip güçlerini yükselten
kişiler yol tutuşlarını iyileştirmek için spoiler
kullanırlar.
|